جمهوری اسلامی ایران

 
 
ایران ، یکی از ممالک باستانی جهان  با تاریخی کهن (دست کم هفت هزار سال) است اسم و نام ایران از کلمه آریانا  که در اوستا کتاب مقدس زرتشتیان آورده شده است مشتق شده است . معنی کلمه ایران  سرزمین آریاها -سرزمین نجیب زادگان است . بسبب موقعیت خاص جغرافیائی که ایران را بر سر  راه سه قاره بزرگ  آسیا و اروپا و آفریقا قرار داده است ، از دیر باز این سرزمین مورد توجه ملل و اقوام مختلف واقع شده و با این سبب جنگهای بسیاری که اغلب با تلفات فراوان همراه بوده اند ، بر سر تصرف ایران براه افتاده است و با وجود این ایران هنوز مستقل و پا برجا و استوار باقی مانده  در حالیکه بسیاری از این اقوام و طوایف مهاجم یا بطور کلی نابود شده  و یا بصورت اقلیتهائی باقی مانده اند.از مهمترین این اقوام و ملل و طوایفی که در طول تاریخ به ایران حمله کرده اند ، یونانیها ، آشوریها ،اعراب ،مغولان ،عثمانیان ، ، افغانها ، هونها ، هیاطله ها و گاه اروپائیان را باید نام برد. در سال 538 قبل از میلاد ، کورش سرسلسله سلاطین هخامنشی در ایران ، بعد از تصرف بابل ، سلطنت خود را بر ایران اعلام کرد  .بعد از سلسله هخامنشیان ، ایران دچار نشیب و فرازهای گوناگون شد ، گاه به اوج قدرت و عظمت و منتهای وسعت رسید و گاه توسط اقوام و ملل دیگر تسخیر شد و بترتیب : سلسله های سلوکی ، اشکانی ، ساسانی ،  اعراب، طاهریان ،صفاریان ،سامانیان ،دیلمیان ، علویان ، غزنویان ، سلجوقیان ، خوارزمشاهیان ،مغولان ، سلسله های اماراتی ، گورکانیان ، ترکان قرقوینلو و آق قوینلو ، صفویه ،افاغنه ، افشاریه ، زندیه ، قاجاریه  و پهلوی ها بر ایران  یا قسمتهائی از ایران سلطنت و امارت کردند
در سال 1357 در جریان خیزش مردمی بر علیه نظام ستم شاهی در ایران   رژیم   جمهوری اسلامی ایران برقرار شد             بازگشت
جمهوری اسلامی ایران نام رسمی نظام حکومتی ایران است که از تاریخ ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ پس از انتخاباتی در همین روز و با تایید ۹۸٪ رای دهندگان واجدشرایط رای‌دهندگی تثبیت گردید  نظام سیاسی ایران برپایه قانون اساسی مصوب۱۳۵۸    ه.ش (بازنگری ۱۳۶۸ ه.ش) پایه ریزی شده ، بالاترین جایگاه رسمی ایران ولایت فقیه است
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران توسط مجلس خبرگان قانون اساسی که در سال ۱۳۵۸ و از طریق انتخابات تعیین شده بودند تدوین شده و به همه پرسی گذاشته شد..
بعدها و در سال ۱۳۶۸ اصلاحاتی در این قانون صورت پذیرفت که طی آن پست نخست وزیری حذف و اختیارات بیشتری به رئیس جمهور داده شد   بازگشت
جمعیت ایران بر پایه آمار سال ۱۳۸۵ ه.ش نزدیک به هفتاد میلیون میباشد
ایران امروزه از اقوام زیادی از جمله :مازنی، گیلک، تالش، آذری، کرد، ترکمن، عرب، بختیاری ، لر، لک ، آشوری، کلدانی، مندایی، تات، گرجی، بلوچ، سیستانی، ارمنی، یهودی ، دیلمی تشکیل شده‌است. . در ایران در حدود ۲۰ زبان و ۱۱۰ گویش زبانی رواج دارد و بزرگ‌ترین گروه‌های زبانی ایران را فارسی، ترکی آذری، کردی، ترکمنی، گیلکی و مازندرانی، تالشی، لری، بختیاری ،عربی، بلوچی، لکی، دیلمی، تاتی، ارمنی، آشوری، مندایی، گرجی، عبری، کلدانی و غیره تشکیل می‌دهند. زبان رسمی اداری ایران فارسی است. فارسی یکی از زبان‌های شاخه هند و اروپایی است. براساس اصل پانزدهم قانون اساسی کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‏ های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است بازگشت
 
فرهنگ ایرانی ریشه در تاریخ دارد. برای شناخت فرهنگ ایران باید به کشورهای مستقلی که در پیرامون ایران هستند نیز نگریست. افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، آذربایجان و حتی ارمنستان و گرجستان و همچنین کردهای عراق و ترکیه و پاکستان همگی کم یا زیاد گوشه‌ای از فرهنگ ایران را به ارث برده‌اند. حتی سرود ملی پاکستان به زبان پارسی است. در مجموع می‌توان عناصر فرهنگ ایرانی را که فراتر از مرزهای جمهوری اسلامی ایران است را به اختصار چنین برشمرد: ۱- زبان پارسی که مهم‌ترین شاخصه فرهنگ ایرانی است. ۲- اعیاد ملی از جمله نوروز. ۳- شخصیتهای اسطوره‌ای از جمله رستم. ۴- اساطیر تمثیلی همچون دیو، سیمرغ و ... ۵- علم و هنر. ۶- معماری ایرانی. ۷- دین اسلام و بخصوص مذهب تشیع   بازگشت

 

پس از تشکیل دولت صفویان همواره تشیع مذهب رسمی ایران بوده‌است و در حال حاضر از جمعیت ایران، ۹۵٪ شیعه، و بقیه  سنی و  زرتشتی، یهودی، مسیحی،و پیروان سایر ادیان هستند. در اصل ۱۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری دین رسمی کشور ایران است و سایر مذاهب  نیز قانونی و دارای احترام کامل می‌باشند. همچنین در اصل ۱۳ قانون اساسی، ایرانیان مسیحی، یهودی و زرتشتی به عنوان اقلیت دینی پذیرفته شده‌اند و می‌توانند در حدود قانون بر اساس دین خود عمل نمایند   بازگشت
موقعیت ایران در جنوب غربی آسیا است و مساحت آن ۱٬۶۴۸٬۱۹۵  کيلو متر مربع میباشد ایران در شمال با ارمنستان ، آذربایجان و ترکمنستان، از شرق با افغانستان و پاکستان ، در غرب با ترکیه و عراق مرز زمینی و همچنین دارای مرز دریایی در شمال با دریای خزر و در جنوب با خلیج فارس و دریای عمان است
از دید طبیعی ایران از شمال به رود اترک، دریای خزر و رود ارس، از مشرق به کوه‌های هندوکش و کوه‌های غربی دره سند، از مغرب به دامنه‌های غربی کوه‌های زاگرس و حوضه آبریز اروندرود و از جنوب به خلیج فارس و دریای عمان محدود است. مساحت آن
۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلو متر مربع و جمعیت آن برپایه سرشماری سال ۱۳۸۵ هجری شمسی ۷۰ میلیون تن بوده‌است. بیش از نیمی از ایران کویری و نیمه کویری است. حدود یک سوم ایران نیز کوهستانی است و بخش کوچکی از ایران (شامل جلگهٔ جنوب دریای خزر و جلگهٔ خوزستان) نیز از جلگه‌های حاصلخیز تشکیل شده‌است. مرتفع ترین کوه ایران نیز دماوند می‌باشد

 

ایران به واسطه قرار گرفتن در منطقه مرکزی اوراسیا دارای موقعیتی ژئواستراتژیک است. این کشور از اعضای پایه گذار سازمان ملل متحد، گروه نم، سازمان کنفرانس اسلامی ، اوپک و سازمان اکو است ، ایران یک قدرت منطقه‌ای در جنوب غربی آسیا است و جایگاه مهمی را در اقتصاد جهانی به واسطه در اختیار داشتن صنعت نفت، صنعت پتروشیمی و گاز طبیعی برای خود بدست آورده است   بازگشت

 

 

ایران تا پیش از برقراری حکومت مشروطه سلطنتی فاقد تقسیمات کشوری رسمی بوده است. و طبق اولین قانون تقسیمات کشوری (مصوب 1286 شمسی) ایران به 4 ایالت «آذربایجان» ، «خراسان» ، «فارس» ، و «کرمان وبلوچستان» تقسیم شد و هر ایالت به چند ولایت حاکم نشین و هر ولایت به چند نایب الحکومه نشین تقسیم شد.این تقسیمات تا سال 1316 با تغییرات جزئی به همینگونه ماند.

در سال ۱۳۱۶ شمسی با تصویب قانون جدید تقسیمات کشوری، ایران به 10 استان و 49 شهرستان تقسیم شد. به مرور زمان با ایجاد استان‌های جدید، تعداد استان‌های ایران افزایش یافت. برای مدت‌های مدیدی از بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران دارای ۲۴ استان بود. در سال ۱۳۷۲ استان اردبیل از استان آذربایجان شرقی جدا شد. همچنین استان قم در سال ۱۳۷۴ از استان تهران و استان قزوین در سال ۱۳۷۵ از استان تهران جدا شدند. در سال ۱۳۸۳، استان خراسان به سه استان: خراسان جنوبی، خراسان شمالی و خراسان رضوی تقسیم شد. به این ترتیب در حال حاضر ایران از ۳۰ استان تشکیل شده‌است.

آخرين وضعيت تقسيماتي كشور از لحاظ تعداد واحدهاي تقسيماتي ( نام استان و تعداد شهرستان، بخش ، شهر و دهستان) عبارت است از

       

تعداد واحدها

     

شهر

دهستان

بخش

شهرستان

تاسيس 

مركز استان

استان 

رديف

58 141 42 19 1316 تبريز آذربايجان شرقي  1
36 109 36 14 1316 اروميه آذربايجان غربي  2
22 66 25 9 1372 اردبيل اردبيل  3
92 123 44 21 1316 اصفهان اصفهان  4
19 39 19 7 1353 ايلام ايلام  5
29 43 22 9 1352 بوشهر بوشهر 6
53 79 35 13 1357 تهران تهران  7
27 39 17 6 1352 شهركرد چهارمحال و بختياري  8
15 41 16 6 1383 بجنورد خراسان شمالي 9
20 48 18 7 1383 بيرجند خراسان جنوبي 10
66 155 62 19 1316 مشهد خراسان رضوي 11
48 124 46 20 1316 اهواز خوزستان  12
16 46 16 7 1352 زنجان زنجان  13
16 28 12 4 1355 سمنان سمنان  14
32 98 37 10 1336 زاهدان سيستان و بلوچستان  15
73 196 74 24 1316 شيراز فارس  16
24 46 19 5 1376 قزوين قزوين  17
5 9 5 1 1375 قم قم  18
23 83 26 9 1337 سنندج كردستان  19
57 142 45 16 1316 كرمان كرمان  20
28 85 29 14 1316 كرمانشاه كرمانشاه  21
13 41 16 5 1355 ياسوج كهگيلويه و بويراحمد 22
24 50 21 11 1376 گرگان گلستان  23
49 109 43 16 1316 رشت گيلان  24
23 83 26 9 1352 خرم آباد لرستان  25
51 113 44 16 1316 ساري مازندران  26
28 61 18 10 1326 اراك مركزي  27
22 80 33 11 1346 بندر عباس هرمزگان  28
27 72 23 8 1352 همدان همدان  29
23 51 20 10 1352 يزد يزد 30
1019 2400 889 336     جمع كل  

 بازگشت

 

ایران از لحاظ آب و هوایی یکی از منحصر به فرد ترین کشورهاست.اختلاف دمای هوا در زمستان بین گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از 50 درجه می رسد. به طور کلی ایران در منطقه ای قرار گرفته است که از نظر بارندگی در سطح نیمه خشک و خشک قرار می گیرد.
آب و هوای ایران متاثر از چندین سامانه می باشد:
1-
 سامانه پرفشار سیبریایی که با ریزش به عرضهای جنوبی در نوار شمالی بارش باران و برف و کاهش دما و در سایر نقاط فقط کاهش دما را به همراه دارد.
2-
سامانه باران زای مدیترانه ای که از سمت غرب وارد کشور می شود و موجب ریزش باران یا برف در بسیاری از نقاط غربی و مرکزی و شرق کشور می شود.
3-
سیستم کم فشار جنوبی که در نوار جنوب و جنوب غرب موجب رگبار باران می شود.
میزان بارندگی بسیار متغیر است.در شمال به بیش از 2113 میلیمتر (رشت،1383) نیز می رسد.در نواحی کویری بارش عمدتا بسیار کم و در حدود 50 میلیمتر است.بارش نواحی شمال غرب و غرب،دامنه های جنوبی البرز و شمال شرق تا حدودی قابل توجه (حدود 500 میلیمتر) می باشد.در سایر نقاط میزان بارش از 200 میلیمتر تجاوز نمی کند.
اختلاف دمای هوا در ایران در نقاط مختلف زیاد است.در حالی که در فصل زمستان دمای شهرکرد در شب به 42- هم می رسد مردم اهواز هوای تابستانی (40 درجه) را تجربه می کنند.هوای سواحل شمالی در تابستان گرم و مرطوب و زمستان معتدل می باشد.نواحی شمال غرب و غرب تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد و در نواحی جنوبی تابستان شدیداً گرم و زمستانهایی معتدل دارند. در نواحی مرگزی تابستانها گرم و خشک و زمستانها سرد میباشد
 
در ۳۰ سال گذشته جمعیت ۳۶ میلیونی ایران به ۷۰ میلیون نفر افزایش پیدا کرده و نخستین موج این نسل جدید به بزرگسالی رسیده‌است. بر اساس آمارهای رسمی نرخ بیکاری به ۲۲ درصد رسیده‌است اما برخی کارشناسان رقم آن را ۲/۱۲ درصد برآورد می‌کنند. محمد خاتمی رئیس جمهوری سابق می‌گوید «حضور سالانه ۷۰۰ هزار نفر به بازارکار معرف فشار شدیدی است که اقتصاد ایران ناگزیر به تحمل آن است.».

در دوره(۱۳۸۳ – ۱۳۵۳)، نرخ تورم گاه به ۷ درصد رسیده و گاه به مرز ۵۰ درصد نزدیک شده‌است و نرخ بیکاری زمانی ۳ درصد و زمانی بیش از ۱۶ درصد بوده در حالیکه در زمینه بدهی خارجی، این رقم برای مدت‌ها صفر بوده ولی گاه چنان افزایش یافته که دولت را با بحران بازپرداخت مواجه کرده‌است. خصوصی سازی، رهایی از اقتصاد متکی به نفت و همگام شدن با اقتصاد جهانی پیشنهادهایی است که از سوی تحلیلگران برای تثبیت اوضاع اقتصادی ایران مطرح می‌شود.

وابستگی شدید به درآمدهای غیر قابل اعتماد نفتی برنامه ریزی اقتصادی ایران را همواره شکننده کرده‌است. برنامه دولت این است که اتکا به بودجه درآمدهای نفتی را که ۸۰ درصد درآمدهای ارزی کشور را تشکیل می‌دهد، کاهش دهد اما هر گونه تلاش برای خارج کردن درآمدهای نفتی به معنای آن است که درآمدهای مالیاتی چند برابر شود.

صنعت ایران پس از سال‌ها همچنان زیر پوشش یک رشته قوانین حمایتی دولتی فعالیت می‌کند و اگر در معرض فشارهای رقابتی بین المللی قرار گیرد ممکن است بسیاری از کارخانه‌ها تعطیل شود و بیکاری افزایش یابد. البته در سالهای اخیر شاهد تاکید ایرانیان بر درآمدهای غیر نفتی بودیم که به گفته سازمان آمار ایران درصد درآمدهای غیر نفتی طی ۶سال کذشته دو برابر شده‌استکارشناسان بانک جهانی در گزارش شاخصهای توسعه در سال ۲۰۰۵ میانگین رشد تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۰۴ را شش و پنج دهم درصد تخمین زده‌اند که یک دهم درصد از سال ۲۰۰۳ کمتر است.

مرکز پژوهشهای مجلس ایران با ارائه گزارشی، پیش بینی کرده تورم در سال جاری (۲۰۰۷) به بیشتر از ۲۲ درصد برسد. این نرخ تورم تقریبا دو برابر پیش بینی برنامه چهارم توسعه برای نرخ تورم در سال جاری است و بیشترین رقم طی دوازده سال گذشته‌است.

صندوق بین المللی پول در آخرین برآورد خود از رشد اقتصادی کشورها در سال ۲۰۰۵ پیش بینی کرد: رشد اقتصادی ایران در این سال به ۵‎/۷ درصد برسد که بدین ترتیب نسبت به سال قبل از آن ۰‎/۱ درصد کاهش خواهد داشت.

مرکز پژوهشهای مجلس ایران با ارائه گزارشی (۲۰۰۷)، استفاده بیش از حد از درآمدهای نفتی در چند سال گذشته را عامل بی ثباتی در اقتصاد این کشور معرفی و پیش بینی کرده رشد اقتصادی ایران به حدود ۵ درصد در سال (۲۰۰۸) برسد.

ذخایر ارزی ایران در پایان سه ماهه نخست سال‌جاری با ۲۷ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال گذشته از رقم ۶۵ میلیارد دلار فراتر رفت. این رقم نسبت به خردادماه سال ٨۴ که ذخایر ارزی ایران ٣۴۰ هزار میلیارد ریال بود، بیش از ۷۲ درصد افزایش یافته است.

بانک مرکزی ایران، حجم بدهی‌ها و تعهدات مالی کشور را تا پایان شهریور ماه سال ۱۳۸۴، چهل میلیارد و ششصد میلیون دلار اعلام کرد

 بازگشت

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ایران

نظام سیاسی ایران

جمعیت و زبان ایران

فرهنگ ایران

مذهب رسمی

موقعییت جغرافیائی ایران

تقسیماتی کشور

آب و هوای ایران

اقتصاد ایران